Tournée Minérale: Een maand zonder alcohol, wat doet dat met je lichaam?

Verbeterde leverfunctie 

Alcohol is zeer belastend voor de lever, hét orgaan voor het ontgiften van je lichaam. Na een maand zonder alcohol kan de lever beginnen met herstellen van eventuele schade. De lever kan dan opnieuw efficiënter gaan werken, zodat toxines effectiever worden afgevoerd. 

Betere slaapkwaliteit 

Alcohol kan helpen om sneller in slaap te vallen. Vandaar ook het idee van 'een slaapmutsje' drinken voor je naar bed gaat. Toch voel je je de dag nadien niet uitgerust. Alcohol verstoort namelijk de REM-slaapcyclus. Bovendien word je vaker wakker tijdens de nacht. Zonder die verstorende effecten van alcohol, zal je dus dieper slapen en 's morgens beter uitgerust opstaan. 

Gewichtsverlies 

Alcoholische dranken bevatten veel calorieën zonder voedingswaarde. Een maand zonder alcohol kan dus leiden tot gewichtsverlies, omdat je automatisch minder calorieën binnenkrijgt. Tegelijk kunnen je stofwisseling en vermogen om vet te verbranden verbeteren. 

Gezondere huid 

Als je een stralende huid wil, laat je alcohol beter staan. Alcohol kan namelijk bijdragen aan een droge huid en kan ontstekingen veroorzaken. Na een maand zonder alcohol merken veel mensen een verbetering in hun huidtextuur en de zuiverheid van hun huid. 

Mentale voordelen 

Helderheid en focus 

Heel wat mensen merken dat ze zich doorheen de dag beter kunnen concentreren als ze een periode geen alcohol drinken. Ze voelen zich productiever en hebben een scherpere mentale focus.  

Betere stemming 

Als je alcohol drinkt, kan je je eerst vrolijker voelen. Maar naarmate je lichaam het afbreekt, heeft het ook een depressieve werking. Door te stoppen met drinken, kan je stemming stabiliseren. Je voelt je dan evenwichtiger en over het algemeen gelukkiger. 

Minder angst 

Regelmatig alcoholgebruik kan angstgevoelens vergroten. Door een alcoholvrije maand kan je die gevoelens helpen afnemen.  

Elke dag speelt de lever ook een belangrijke rol bij het afbreken, omzetten en reguleren van hormonen zoals oestrogeen, cortisol en schildklierhormonen. Wanneer je lever goed functioneert, kunnen deze hormonen in de juiste hoeveelheden circuleren.

Onder meer door stress, alcohol, medicatie, suikerrijke voeding of simpelweg te veel prikkels raakt je lever overbelast. De natuurlijke detoxcapaciteit vertraagt, wat kan leiden tot een hormonale disbalans. Dit uit zich bijvoorbeeld in schommelingen in energie, stemmingswisselingen, PMS-klachten, PCOS of matige tot ernstige klachten tijdens de (peri)menopauze.

Maar de hormonale impact gaat nog verder. Steeds meer studies⁶ ⁷ laten zien dat leververvetting (MAFLD/NAFLD) een link heeft met verminderde vruchtbaarheid. Dat geldt zowel voor vrouwen (via verhoogde kans op PCOS, anovulatie en hormonale ontregeling) als voor mannen (via lagere testosteronspiegels en slechtere spermakwaliteit).

De voorbije jaren is het inzicht in leververvetting sterk geëvolueerd. Waar men vroeger vooral benadrukte dat leververvetting niet uitsluitend het gevolg was van overmatig alcoholgebruik, is de focus vandaag verschoven naar de onderliggende metabole processen die een centrale rol spelen. Dit sluit de invloed van alcohol uiteraard niet uit, maar maakt duidelijk dat leververvetting ook kan ontstaan los van alcoholgebruik.

De term NAFLD (Non-Alcoholic Fatty Liver Disease) werd lange tijd gebruikt om leververvetting te beschrijven bij mensen die weinig of geen alcohol drinken. Hoewel deze benaming duidelijk maakte dat alcohol niet altijd de primaire oorzaak was, zei ze weinig over de onderliggende mechanismen. Daardoor bleef het beeld van leververvetting vaak te vaag en te beperkt.

Sinds 2023 wordt daarom steeds vaker de term MAFLD (Metabolic dysfunction-Associated Fatty Liver Disease) gebruikt. Deze benaming legt expliciet de link met metabole ontregeling als drijvende kracht achter leververvetting. Denk hierbij aan insulineresistentie, verstoorde bloedsuikerregulatie, overgewicht of afwijkende bloedlipiden. De verschuiving van NAFLD naar MAFLD is meer dan semantisch: ze weerspiegelt een dieper begrip van de rol van leefstijl en metabolisme in levergezondheid.

Binnen dit spectrum bestaat ook een ernstigere vorm, MASH (Metabolic dysfunction-Associated SteatoHepatitis). Hierbij is niet alleen sprake van vetopstapeling in de lever, maar ook van actieve ontsteking en beschadiging van levercellen. Dit stadium verhoogt het risico op fibrose en verdere leverschade aanzienlijk en vraagt om een tijdige en gerichte aanpak.

Ontstaan van een vervette lever

Wanneer je lever chronisch of langdurig overbelast is, vergroot dit het risico op leververvetting. Er hopen zich te veel vetten op in de levercellen, waardoor de leverfunctie geleidelijk verstoord raakt. Hoe deze vetopslag in de lever toeneemt, is een complex proces. Hoewel er nog veel onderzoek nodig is om alles precies te begrijpen, hebben wetenschappers nu al de belangrijkste mechanismen kunnen blootleggen¹⁰. Genetische factoren spelen een rol, maar leefstijl verhoogt het risico op leververvetting aanzienlijk. Het wordt dan ook de “ziekte van de toekomst” genoemd, omdat een constante leverbelasting bijna onvermijdelijk is geworden.

Hoe overbelasting van de lever resulteert in leververvetting en uiteindelijk leverschade, is een proces dat start bij onvoldoende ontgiftingscapaciteit van de lever. Dat resulteert in metabole disfunctie¹¹, vervolgens oxidatieve stress en ontsteking- en immuunreacties met celschade als uiteindelijk resultaat.

Hoe weet je dat je lever overbelast of vervet is?

In een eerste fase probeert je lichaam de oxidatieve stress op te vangen met de lichaamseigen antioxidanten, waarbij glutathion de allerbelangrijkste is. Zolang je voorraad glutathion voldoende groot is, kan je de overbelasting opvangen en zal je geen kwaaltjes opmerken, ondanks de enorme druk die je lever ervaart.

Maar wanneer de overbelasting te lang aanhoudt of te groot is, krijg je problemen zoals moeilijke gewichtscontrole, hormonale disbalans en acne. Er bestaan verschillende onderzoeken – van bloedonderzoeken en echografieën tot scans - om de leverstatus in kaart te brengen. Het probleem van al die medische testen is dat ze vaak pas afwijkingen tonen wanneer er al schade is.

Wat kan je doen bij leverschade?

Het goede nieuws is dat de lever een enorm zelfherstellend of regeneratief vermogen heeft. Zelfs wanneer 50 tot 70% van het weefsel verwijderd of beschadigd is, kan de lever vaak weer volledig herstellen, als je de onderliggende oorzaken aanpakt. De schade die ontstaat vóór er levercirrose optreedt, kan vaak nog worden aangepakt. Vooral als er op tijd wordt ingegrepen met leefstijl, voeding en aanvullende ondersteunende ingrediënten.

Tips voor een levervriendelijke leefstijl

Geef je vertering voldoende rust

De lever heeft rust nodig om optimaal te functioneren. Het is dus belangrijk je maaltijden zo te plannen dat je de organen voldoende herstelperiodes gunt. Houd je maaltijden rijk aan eiwitten en gezonde vetten. Zo blijf je langer verzadigd, heb je minder last van cravings en zijn tussendoortjes vaak overbodig. Streef naar drie volwaardige maaltijden per dag, waarbij de helft van je bord uit groenten en vezels bestaat, een kwart uit een goede eiwitbron en een kwart uit koolhydraten.

Onderzoek¹² toont aan dat periodes van vasten tussen maaltijden de lever de kans geven om te herstellen en ontgiften. Door niet constant te eten, krijgt de lever de tijd om haar taken efficiënt uit te voeren.

Vermijd bewerkte voeding en kies voor vezels

Beperk sterk bewerkte voeding die rijk is aan toegevoegde suikers, fructose en transvetten. Voorbeelden zijn voorverpakt brood, koekjes en gebak, maar ook frisdranken, sappen, bewerkt vlees zoals salami, of kant-en-klare maaltijden. Kies in plaats daarvan voor volwaardige producten zoals groenten, fruit, volkoren granen en peulvruchten. Vooral kruisbloemige groenten zoals broccoli, spruitjes en boerenkool zijn waardevol: ze bevatten antioxidanten en vezels die de vetopname verminderen en ontstekingen tegengaan¹³.

Eet wat vaker een eitje

Eiwitten leveren aminozuren die essentieel zijn voor de aanmaak van leverenzymen en antioxidanten zoals glutathion. Goede bronnen zijn eieren, vis en mager vlees. Choline, dat rijkelijk aanwezig is in eieren, helpt de lever om vetten af te voeren en voorkomt dat ze zich opstapelen. Maar opgelet, choline is gevoelig aan temperatuur. Eet dus beter een zachtgekookt eitje met lopend eigeel, dan een hardgekookt eitje.

Verzorg je darmflora

Studies¹⁴ suggereren dat darmflora niet alleen geassocieerd is met, maar mogelijk ook medeveroorzaker van leververvetting is. Eet daarom voldoende vezels, en opteer ook voor meer gefermenteerde producten. Denk hierbij aan yoghurt, kefir, kimchi of zuurkool.

Ga sporten met een lege maag

Sporten op een lege maag kan helpen je glycogeenvoorraad aan te spreken en de vetverbranding te stimuleren. Verschillende studies¹⁵ tonen aan dat nuchtere training kan bijdragen aan een efficiëntere vetoxidatie. Dat ontlast de lever bij de verwerking van overtollige vetten. Let wel: dit is vooral geschikt voor lichte tot matige inspanning en niet bij intensieve trainingen of bij medische aandoeningen.

Beheer stress, slaap en beweging

Stress en slaaptekort verhogen de productie van cortisol, wat de lever extra belast en kan bijdragen aan insulineresistentie en leververvetting. Regelmatige lichaamsbeweging ondersteunt niet alleen het suikermetabolisme, maar helpt ook de insulinegevoeligheid te verbeteren. Een gezonde leefstijl met voldoende slaap, stressreductie en dagelijkse beweging is dus cruciaal voor een goed functionerende lever¹⁶.

Beperk alcoholconsumptie

De afbraak van alcohol krijgt in de lever altijd voorrang. Daardoor raken andere functies tijdelijk op de achtergrond. Overmatig drinken verhoogt het risico op leververvetting, ontstekingen en oxidatieve stress. Voor een gezonde lever wordt aangeraden alcohol zoveel mogelijk te beperken, of nog beter: alcoholvrije dagen inlassen¹⁷.

Ontdek de ondersteunende kracht van aanvullende ingrediënten

Heel wat ingrediënten zijn gekend om hun leverkrachtige eigenschappen. Denk hierbij aan choline, mariadistel, NAC (N-Acetyl-Cysteïne), artisjok, rammenas en recent ook Antrodia camphorata. Dit laatste ingrediënt is afkomstig uit een medicinale paddenstoel en krijgt heel wat aandacht in wetenschappelijke studies naar herstel van je lever.

Welke ingrediënten ondersteunen mijn levergezondheid?

Choline

Choline wordt in kleine hoeveelheden in de lever aangemaakt, maar deze lichaamseigen productie is meestal onvoldoende. Daarom is aanvoer via de voeding essentieel. Rijke bronnen zijn vooral eieren, vis, vlees, kip, soja en kruisbloemige groenten zoals broccoli en bloemkool. Choline is onmisbaar voor de levergezondheid. Een tekort aan choline verhoogt het risico op vetophoping in de lever.

Glutathion (gereduceerd)

Glutathion is een krachtige antioxidant die je lever helpt toxines te neutraliseren en af te voeren. Je lichaam maakt zelf glutathion aan maar vaak is dit niet genoeg. Glutathion bestaat in twee vormen: gereduceerd en geoxideerd. Alleen de gereduceerde vorm beschermt effectief tegen schadelijke stoffen. Vroeger dacht men dat het niet direct via supplementen opgenomen kon worden. Recente studies¹⁸ tonen echter dat glutathion wél kan worden opgenomen, waardoor directe suppletie een effectieve manier is om je lever te ondersteunen.

Mariadistel (Silymarine)

Mariadistel is een bekend leverkruid, vooral dankzij het actieve flavonoïdecomplex silymarine. Silymarine versterkt de structuur van het celmembraan van de levercellen (hepatocyten), waardoor toxische stoffen moeilijker binnendringen. Hierdoor helpt mariadistel de lever te beschermen tegen oxidatieve stress. Daarnaast ondersteunt het een gezonde enzymactiviteit en kan het de glutathionspiegel in de lever verhogen, wat bijdraagt aan een efficiëntere detoxcapaciteit.

N‑Acetyl‑Cysteïne (NAC)

NAC is een voorloper van glutathion, de belangrijkste antioxidant in de lever. Het ondersteunt de detoxfunctie van de lever en helpt bij het neutraliseren van schadelijke stoffen en vrije radicalen. Omdat NAC antioxidatief werkt, geeft het dus al een al een eerste bescherming in fase I van de ontgifting. Toch is zijn meest belangrijke rol weggelegd in fase II. NAC ondersteunt namelijk de opbouw van glutathion, en dit antioxidant wordt gebruikt om toxines te neutraliseren en te koppelen in fase II.

Artisjok

Artisjok wordt zowel als groente gegeten als in extractvorm gebruikt als kruidengeneesmiddel, vooral bij lever- en galproblemen. Het extract ondersteunt de lever door de productie en afgifte van gal te stimuleren, wat helpt bij de afvoer van afvalstoffen. Daarnaast biedt het milde antioxidatieve bescherming voor de levercellen, vooral tijdens fase III van de detox.

Voorkom een overbelaste lever

Zelfs wanneer je gezond eet en genoeg beweegt, zet onze Westerse leefstijl de detoxcapaciteit van de lever onder druk. Zolang je voorraad glutathion voldoende groot is, kan je de overbelasting opvangen en zal je geen kwaaltjes ervaren. Echter is het zo dat onze behoeften aan gluthation zijn verhoogd. Dagelijkse ondersteuning via de Lipoglutathox™ blend van Detox Boost, met ingrediënten zoals glutathion, choline, mariadistel, artisjok en NAC, is dan ook voor iedereen een interessante aanvulling om de druk op je lever te verlichten.

Ook in periodes dat we meer eten, meer alcohol drinken, meer stress ervaren of minder bewegen, is Detox Boost extra zinvol. Juist in zulke periodes is het namelijk belangrijk om je lever extra te ondersteunen en herstel te bevorderen.

Gezonde keuzes

Tot slot is het belangrijk om te benadrukken dat een optimale levergezondheid altijd hand in hand gaat met je leefstijl. Voldoende slaap, stressbeperking, evenwichtige voeding, regelmatige beweging en bewust omgaan met alcohol maken hierin het echte verschil.

Bronnen:

¹ Daniels, L. J., Kay, D., Marjot, T., Hodson, L.¹⁴, & Ray, D. W. (2023). Circadian regulation of liver metabolism: experimental approaches in human, rodent, and cellular models. American journal of physiology. Cell physiology, 325(5), C1158–C1177. https://doi.org/10.1152/ajpcell.00551.2022

² Khazaei, R., Seidavi, A., & Bouyeh, M. (2021). A review on the mechanisms of the effect of silymarin in milk thistle ( Silybum marianum ) on some laboratory animals. Veterinary Medicine And Science, 8(1), 289–301. https://doi.org/10.1002/vms3.641

³ Rizkalla, S. W. (2010). Health implications of fructose consumption: A review of recent data. Nutrition & Metabolism, 7(1), 82. https://doi.org/10.1186/1743-7075-7-82

⁴ Lodge, M., Dykes, R., & Kennedy, A. (2024). Regulation of Fructose Metabolism in Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Biomolecules, 14(7), 845. https://doi.org/10.3390/biom14070845

⁵ Muriel, P., López-Sánchez, P., & Ramos-Tovar, E. (2021). Fructose and the Liver. International Journal of Molecular Sciences, 22(13), 6969. https://doi.org/10.3390/ijms22136969

⁶ Weiskirchen, R., & Lonardo, A. (2025). The Ovary–Liver Axis: Molecular Science and Epidemiology. International Journal Of Molecular Sciences, 26(13), 6382. https://doi.org/10.3390/ijms26136382

⁷ Wu, X., Zhang, L., & Wu, W. (2025). Positive and linear association of hepatic steatosis index with female infertility in US women: results from the National Health and Nutrition Examination Survey 2013–2018. Frontiers in Public Health, 13, 1617550. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1617550

⁸ Kalaria, T., Ko, Y. L., & Issuree, K. K. J. (2021). Literature review: drug and alcohol-induced hypoglycaemia. Journal Of Laboratory And Precision Medicine, 6, 21. https://doi.org/10.21037/jlpm-21-16

⁹ Grabherr, F., Grander, C., Effenberger, M., Schwärzler, J., & Tilg, H. (2022). MAFLD: what 2 years of the redefinition of fatty liver disease has taught us. Therapeutic Advances in Endocrinology And Metabolism, 13, 20420188221139101. https://doi.org/10.1177/20420188221139101

¹⁰ Bessone, F., Razori, M. V., & Roma, M. G. (2019). Molecular pathways of nonalcoholic fatty liver disease development and progression. Cellular and molecular life sciences : CMLS, 76(1), 99–128. https://doi.org/10.1007/s00018-018-2947-0

¹¹ Rao, G., Peng, X., Li, X., An, K., He, H., Fu, X., Li, S., & An, Z. (2023). Unmasking the enigma of lipid metabolism in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: from mechanism to the clinic. Frontiers in Medicine, 10. https://doi.org/10.3389/fmed.2023.1294267

¹² Deng, J., Feng, D., Jia, X., Zhai, S., Liu, Y., Gao, N., Zhang, X., Li, M., Lu, M., Liu, C., Dang, S., & Shi, J. (2022). Efficacy and mechanism of intermittent fasting in metabolic associated fatty liver disease based on ultraperformance liquid chromatography-tandem mass spectrometry. Frontiers in Nutrition, 9. https://doi.org/10.3389/fnut.2022.838091

¹³ Fahey, J. W., & Talalay, P. (1999). Antioxidant functions of sulforaphane: a potent inducer of Phase II detoxication enzymes. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 37(9-10), 973–979. https://doi.org/10.1016/s0278-6915(99)00082-4

¹⁴ Ouyang, C., Liu, P., Liu, Y. et al. Metabolites mediate the causal associations between gut microbiota and NAFLD: a Mendelian randomization study. BMC Gastroenterol 24, 244 (2024). https://doi.org/10.1186/s12876-024-03277-w

¹⁵ Le Guen, O., Samland, J., Friedrich, T., Hanus, D., & Brown, P. (2015). Making sense of (exceptional) causal relations. A cross-cultural and cross-linguistic study. Frontiers in psychology, 6, 1645. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01645

¹⁶ Kaur, G., Pinkston, R., Mclemore, B., Dorsey, W. C., & Batra, S. (2018). Immunological and toxicological risk assessment of e-cigarettes. European respiratory review : an official journal of the European Respiratory Society, 27(147), 170119. https://doi.org/10.1183/16000617.0119-2017

¹⁷ Torralbo, A., Kelley, T. A., Rees, G., & Lavie, N. (2016). Attention induced neural response trade-off in retinotopic cortex under load. Scientific reports, 6, 33041. https://doi.org/10.1038/srep33041

¹⁸ Hagen, T. M., Wierzbicka, G. T., Sillau, A. H., Bowman, B. B., & Jones, D. P. (1990). Bioavailability of dietary glutathione: effect on plasma concentration. The American journal of physiology, 259(4 Pt 1), G524–G529. https://doi.org/10.1152/ajpgi.1990.259.4.G524

¹⁹ Hwang, K.-A., Hwang, Y., Hwang, H.-J., & Park, N. (2022). Hepatoprotective Effects of Radish (Raphanus sativus L.) on Acetaminophen-Induced Liver Damage via Inhibiting Oxidative Stress and Apoptosis. Nutrients, 14(23), 5082. https://doi.org/10.3390/nu14235082

²⁰ Chen, M. C. M., Chen, P., Cheng, H. H. Y., Takeda, R., & Mochida, K. (2019). Clinical Benefits of Antrodia Camphorata Containing Antroquinonol on Daily Fatigue and Alcohol Syndrome. Food Science & Nutrition Research, 2(3). https://doi.org/10.33425/2641-4295.1025

²¹ Yen, Y., Park, J., Kang, S., Su, T., Cheng, H., Wen, W., Lin, S., Tai, Y., Chen, P., & Tsai, S. (2022). Clinical Benefits of Golden-Antrodia Camphorata Containing Antroquinonol in Liver Protection and Liver Fat Reduction After Alcoholic Hepatitis. Frontiers in Pharmacology, 13, 757494. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.757494

²² Yen, Y., Park, J., Kang, S., Su, T., Cheng, H., Wen, W., Lin, S., Tai, Y., Chen, P., & Tsai, S. (2022). Clinical Benefits of Golden-Antrodia Camphorata Containing Antroquinonol in Liver Protection and Liver Fat Reduction After Alcoholic Hepatitis. Frontiers in Pharmacology, 13, 757494. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.757494

²³ Shih, Y., Wu, M., Lee, C., Yeh, M., Chou, J., Liu, J., Lu, H., Huang, Y., Liao, N., & Chung, J. (2018). ExpandIn Vivo September-October 2017 vol. 31 no. 5 877-884 Antrodia Cinnamomea Reduces Carbon Tetrachloride-induced Hepatotoxicity In Male Wister Rats. In Vivo, 31(5), 877–884. https://doi.org/10.21873/invivo.11142